ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΝΩΣΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΔΟΜΩΝ

ΥΠΟΜΕΤΡΟ 16.1 – 16.5 “ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΕΡΓΑ,

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΔΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ

ΑΛΛΑΓΗ”

ΔΡΑΣΗ 2: «Υλοποίηση του επιχειρησιακού σχεδίου (project) των συνεργασιών

με σκοπό την προώθηση δράσεων οι οποίες επιδεικνύουν σεβασμό για την

προστασία του περιβάλλοντος και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή»

ΜΕΤΡΟ 16 ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ

ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ 2014 – 2020

Εφαρμογές καινοτόμων τεχνικών αειφορικής διαχείρισης του αμπελώνα για την αντιμετώπιση βιοτικών και αβιοτικών παραγόντων καταπόνησης στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής

Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της Διακυβερνητικής Ομάδας του  Ο.Η.Ε. για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC, 2021) η παγκόσμια θερμοκρασία της επιφάνειας της Γης έχει αυξηθεί σημαντικά, με τα τελευταία πέντε χρόνια (2016-2020) να είναι τα θερμότερα τουλάχιστον από το 1850.

Κάθε γεωργική δραστηριότητα, έτσι και η αμπελοκαλλιέργεια έχει σαφή εξάρτηση με το κλίμα. Το κλίμα είναι ένας από τους βασικούς παράγοντες για την ανάπτυξη, την απόδοση και την ποιότητα της αμπέλου και των προϊόντων της. Κατά συνέπεια, η κλιματική αλλαγή αναμένεται να έχει ισχυρό αντίκτυπο σε αυτήν την καλλιέργεια, απειλώντας τη βιωσιμότητα του αμπελοοινικού τομέα.

Τα τελευταία χρόνια ένας σημαντικός αριθμός επιστημονικών ερευνών αποδεικνύει πως οι υψηλές θερμοκρασίες που καταγράφονται κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, σε συνδυασμό με την έλλειψη νερού (λόγω μειωμένων βροχοπτώσεων ή μη δυνατότητα άρδευσης του αμπελώνα) είναι σε θέση όχι μόνο να μεταβάλλουν σημαντικά τις φυσιολογικές λειτουργίες των φυτών, επηρεάζοντας τον χρόνο εμφάνισης των φαινολογικών σταδίων αλλά να προκαλέσουν ακόμα και την πλήρη απώλεια της παραγωγής, ανάλογα με το φαινολογικό στάδιο στο οποίο αυτά τα φαινόμενα παρατηρούνται. Σε τέτοιες συνθήκες, η φυσιολογική ωρίμανση των σταφυλιών επιτυγχάνεται νωρίτερα κατά τη θερμή περίοδο (έως και 40 ημέρες για κάποιες ποικιλίες), έχοντας ως αποτέλεσμα αυξημένες συγκεντρώσεις σακχάρων στη ράγα και αρνητικές επιπτώσεις στην ποιότητα των παραγόμενων οίνων (υψηλός αλκοολικός βαθμός, μειωμένη οξύτητα και απουσία αρωμάτων).

Έτσι, στο επιχειρησιακό αυτό σχέδιο εφαρμόστηκαν ουσιαστικές λύσεις στα παραπάνω προβλήματα χρησιμοποιώντας για πρώτη φορά στους ελληνικούς αμπελώνες χημικά αδρανείς (π.χ. ζεόλιθος, ατταπουλγίτης) και φιλικές προς το περιβάλλον ουσίες (βιοδιεγέρτες, αδρανοποιημένοι ζυμομύκητες) που βοηθούν στην αντιμετώπιση τόσο των βιοτικών (εχθροί και ασθένειες)  όσο και αβιοτικών καταπονήσεων που παρατηρούνται στο αμπέλι κατά τους θερινούς μήνες και αναπτύσσοντας με αυτό τον τρόπο μια αειφορική διαχείρισή του αμπελώνα. 

Στο ίδιο πλαίσιο εφαρμόστηκαν και εναλλακτικές τεχνικές καλλιέργειας του εδάφους (χρήση χλοοτάπητα αντί οργώματος), ενισχύοντας έτσι τη βιοποικιλότητα του αμπελώνα, αλλά και τη δημιουργία κομποστ από τα υπολείμματα του χειμερινού κλαδέματος, ελαχιστοποιώντας τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και αναπτύσσοντας μια βιώσιμη, αποδοτική και ανταγωνιστική αμπελοκαλλιέργεια με σεβασμό στον καταναλωτή και στο περιβάλλον.